گاهی اوقات پوست صاف و یکدست داریم اما وقتی سطح پوست را لمس می کنیم. برجستگیهای کوچک و سفتی را زیر سطح پوست احساس میکنیم ک سر مشخصی هم ندارند، این برجستگی های کوچک جوش زیر پوستی است که یکی از انواع مشکلات شایع پوستی است که بهخصوص در پوستهای چرب و مستعد آکنه دیده میشود.
این جوشها ممکن است برای مدتی بدون تغییر باقی بمانند یا بهتدریج ملتهب شوند و به سطح پوست برسند. به همین دلیل، فشار دادن یا تخلیه کردن آنها معمولا راهکار مناسبی نیست و حتی میتواند التهاب و احتمال باقی ماندن جای جوش را افزایش دهد.
برای کنترل این مشکل، بهتر است بهجای دنبال کردن یک درمان فوری، ابتدا علت ایجاد جوش را بشناسید و سپس متناسب با نوع پوست و شدت آکنه، روتین مناسبی داشته باشید. در ادامه بررسی میکنیم جوش زیر پوستی چیست، چه عواملی باعث ایجاد آن میشوند، چه ترکیباتی برای کنترل آن مناسب است.
علت جوش زیر پوستی چیست؟
برای اینکه بتوانیم روش مناسبی برای درمان جوش زیر پوستی انتخاب کنیم، ابتدا باید بدانیم این جوشها چگونه شکل میگیرند. آکنه زمانی ایجاد میشود که فولیکولهای مو یا منافذ پوست با سبوم یا همان چربی طبیعی پوست و سلولهای مرده مسدود شوند. این انسداد میتواند به شکل جوشهای سرسفید، سرسیاه یا ضایعات التهابی ظاهر شود.
یکی از عوامل مهم تولید بیش از اندازه سبوم است. چربی اضافه وقتی با سلولهای مرده پوست ترکیب میشود، میتواند یک پلاگ درون فولیکول ایجاد کند. اگر این انسداد عمیقتر باشد، ممکن است به شکل برجستگیای دیده شود که بیشتر آن را زیر پوست احساس میکنیم.
تغییرات هورمونی نیز میتواند در افزایش تولید چربی و ایجاد آکنه نقش داشته باشد. به همین دلیل بعضی افراد در دورههایی مانند بلوغ یا در برخی شرایط مرتبط با تغییرات هورمونی، بیشتر با جوش مواجه میشوند.
علاوه بر این بعضی محصولات آرایشی و مراقبتی یا حتی محصولات مو میتوانند در افرادی که پوست مستعد آکنه دارند، باعث ایجاد جوش شوند. روغن موجود در برخی محصولات مو ممکن است به پوست اطراف خط رویش مو و پیشانی منتقل شده و منافذ را مسدود کند.

راه های درمان جوش زیر پوستی چیست؟
درمان جوش زیر پوستی به شدت آکنه، نوع ضایعه و شرایط پوست بستگی دارد. برای جوشهای خفیف میتوان از روتین مراقبتی مناسب و ترکیبات ضدآکنه کمک گرفت، اما جوشهای عمیق و دردناک ممکن است به درمان تخصصی نیاز داشته باشند. در ادامه راه های درمان جوش زیر پوستی را بیان می کنیم:
-
استفاده از سالیسیلیک اسید
سالیسیلیک اسید یکی از ترکیبات شناختهشده برای پوست مستعد آکنه است. این ماده به باز شدن منافذ و حذف سلولهای مرده کمک میکند بهخصوص در کنترل جوشهای سرسفید و سرسیاه کاربرد دارد. اگر پوست شما مستعد جوش است، استفاده از محصولات حاوی سالیسیلیک اسید میتواند بخشی از روتین مراقبتی باشد؛ با این حال استفاده بیش از حد ممکن است خشکی و تحریک ایجاد کند.
-
رتینوئیدهای موضعی
ترکیباتی مانند آداپالن از جمله رتینوئیدهای موضعی هستند که در درمان آکنه استفاده میشوند. این ترکیبات با کمک به جلوگیری از انسداد منافذ میتوانند در کنترل برخی انواع آکنه موثر باشند. رتینوئیدها ممکن است در ابتدای مصرف باعث خشکی یا تحریک پوست شوند و استفاده از آنها باید مطابق دستور پزشک یا داروساز باشد. همچنین رتینوئیدهای موضعی در دوران بارداری نباید استفاده شوند.
-
آزلائیک اسید
آزلائیک اسید یکی دیگر از ترکیبات مورد استفاده در درمان آکنه است که علاوه بر کمک به کنترل جوش، میتواند در کاهش لکهای تیره باقیمانده پس از آکنه نیز کاربرد داشته باشد.
-
بنزوئیل پروکساید
بنزوئیل پروکساید بیشتر برای جوشهای التهابی مورد استفاده قرار میگیرد و میتواند میزان باکتریهای مرتبط با آکنه را کاهش دهد. شروع با غلظت پایینتر میتواند به کاهش احتمال خشکی و تحریک کمک کند.
-
استفاده از نیاسینامید
نیاسینامید برای پوست یکی از ترکیبات پرکاربرد در محصولات مراقبتی است و در بسیاری از روتینهای پوست چرب و مستعد جوش دیده میشود. البته نباید انتظار داشت که نیاسینامید بهتنهایی تمام انواع آکنه را درمان کند.
اگر قصد دارید از این ترکیب استفاده کنید، بهتر است غلظت محصول، وضعیت پوست و ترکیبات سایر محصولات روتین را نیز در نظر بگیرید. برای آشنایی بیشتر با علتهای احتمالی ایجاد جوش پس از مصرف این ترکیب، میتوانید مقاله آیا نیاسینامید باعث جوش میشود؟ را مطالعه کنید.
-
اصلاح روتین شستوشوی پوست
شستوشوی پوست مستعد جوش باید بهاندازه باشد. هدف از شوینده، پاک کردن چربی اضافه، آلودگی و بقایای محصولات از سطح پوست است؛ نه اینکه تمام چربی طبیعی پوست از بین برود.
فیس واش فومی پوست چرب برای پوستهای چرب، مختلط و مستعد آکنه معرفی شده و حاوی ترکیباتی مانند نیاسینامید، روغن درخت چای و عصاره بابونه است.
-
حفظ رطوبت پوست
ممکن است تصور کنید پوست چرب و جوشدار به مرطوبکننده نیاز ندارد، اما این تصور همیشه درست نیست. برخی درمانهای ضدآکنه مانند سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پروکساید و رتینوئیدها میتوانند پوست را خشک و تحریک کنند؛ استفاده از مرطوبکننده مناسب میتواند به تحمل بهتر این محصولات کمک کند.
برای پوست چرب و مختلط، میتوانید ژل کرم آبرسان پوست چرب را نیز در بررسی محصولات مناسب روتین خود قرار دهید. این محصول یک آبرسان سبک برای پوست چرب و مختلط معرفی شده است.
مقایسه جوش های زیر پوستی با انواع دیگر جوشها
همه جوشها ظاهر و عمق یکسانی ندارند. شناخت تفاوت میان انواع آکنه کمک میکند در انتخاب روش مراقبت از پوست، تصمیم دقیقتری داشته باشید.
پیش از مقایسه، باید توجه داشت که اصطلاح جوش زیر پوستی بیشتر یک عبارت رایج برای توصیف برجستگیهایی است که سر مشخصی ندارند و در زیر سطح پوست احساس میشوند؛ در پزشکی، نوع دقیق ضایعه اهمیت بیشتری دارد.
| نوع جوش | ظاهر معمول | ویژگی اصلی | رویکرد کلی |
| جوش زیر پوستی | برجستگی کوچک یا عمیق زیر سطح پوست | ممکن است سر مشخص نداشته باشد. | مراقبت اصولی و پرهیز از دستکاری |
| سرسفید | برجستگی سفید یا همرنگ پوست | منفذ بسته است. | ترکیباتی مانند سالیسیلیک اسید |
| سرسیاه | نقطه تیره روی پوست | منفذ باز است. | پاکسازی ملایم و ترکیبات ضدکومدون |
| پاپول | برجستگی قرمز و ملتهب | معمولا بدون چرک قابل مشاهده | درمان ضدالتهاب و ضدآکنه |
| پوسچول | برجستگی قرمز با مرکز سفید یا زرد | حاوی چرک است. | درمان متناسب با شدت آکنه |
| ندول | توده عمیق و سفت | معمولا دردناک و عمیق | ارزیابی متخصص پوست |
| کیست | ضایعه عمیق و دردناک | التهاب شدیدتر و احتمال اسکار | درمان تخصصی |
در آکنه، انسداد فولیکول میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود و با پیشرفت التهاب، ضایعاتی مانند پاپول، پوسچول، ندول و کیست ایجاد شوند. ضایعات عمیق مانند ندول و کیست به دلیل التهاب بیشتر، احتمال ایجاد اسکار بالاتری دارند.
به همین دلیل، اگر چیزی که بهعنوان جوش زیر پوستی صورت میشناسید، عمیق و بسیار دردناک است یا مرتبا در همان ناحیه تکرار میشود، بهتر است به جای امتحان کردن درمانهای متعدد خانگی، علت آن توسط متخصص بررسی شود.
روش های درمان خانگی جوش زیر پوست
وقتی از درمان خانگی جوش زیر پوستی صحبت میکنیم، منظور روشهایی ساده و کمخطر برای مراقبت از پوست است؛ نه ترکیباتی مانند آبلیمو، خمیردندان یا جوششیرین که ممکن است مناسب پوست شما نباشد.
برای جوشهای عمیق و دردناک، یکی از روشهایی که متخصصان پوست پیشنهاد کردهاند، استفاده از کمپرس گرم و مرطوب است. میتوان یک پارچه تمیز را با آب گرم مرطوب کرد و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی جوش قرار داد. این کار میتواند به نزدیک شدن ضایعه به سطح پوست کمک کند. چند روش کاربردی دیگر عبارتاند از:
- کمپرس گرم
کمپرس گرم باید با پارچه کاملا تمیز انجام شود و نباید دمای آن آنقدر بالا باشد که پوست را بسوزاند. برای جوشهای عمیق و دردناک، این روش میتواند به کاهش ناراحتی و نزدیک شدن جوش به سطح پوست کمک کند.
- دستکاری نکردن جوش
فشار دادن جوش شاید در لحظه وسوسهکننده باشد، اما میتواند التهاب را بیشتر کند. همچنین کندن یا ترکاندن جوش خطر ایجاد جای زخم را افزایش میدهد.
- شستوشوی ملایم
صورت را با شوینده ملایم و متناسب با نوع پوست تمیز کنید و هنگام شستوشو از فشار یا اسکراب شدید استفاده نکنید. اگر پوست شما چرب و مستعد آکنه است، میتوانید درباره بهترین فوم شستشوی صورت برای پوست چرب و جوشدار در مجله ژیدای اطلاعات بیشتری کسب کنید.
- استفاده از محصولات غیرکومدونزا
هنگام انتخاب محصولات مراقبت از پوست و آرایش، بهتر است به سازگاری آنها با پوست مستعد آکنه توجه کنید. محصولات سنگین یا نامتناسب ممکن است در برخی افراد به بسته شدن منافذ و ایجاد جوش کمک کنند.
- استفاده نکردن از خمیردندان و مواد تحریککننده
خمیردندان درمان مناسبی برای آکنه نیست و متخصصان پوست استفاده از آن را توصیه نمیکنند. بهتر است بهجای روشهای خانگی بدون پشتوانه، از ترکیبات شناختهشده ضدآکنه استفاده شود.

نکاتی برای جلوگیری از ایجاد جوش زیر پوستی
پیشگیری از آکنه به معنی حذف صددرصدی جوشها نیست، اما اصلاح چند عادت میتواند به کنترل آن کمک کند. یک روتین ساده و منظم معمولا بهتر از استفاده همزمان از تعداد زیادی محصول فعال است. برای جلوگیری از جوش زیر پوستی این نکات را در نظر داشته باشید:
- صورت را بهطور منظم اما بدون شستوشوی افراطی تمیز کنید.
- از شوینده متناسب با نوع پوست استفاده کنید.
- جوشها را فشار ندهید و با ناخن دستکاری نکنید.
- روبالشی و حوله صورت را مرتب تعویض کنید.
- محصولات آرایشی و مراقبتی را متناسب با پوست مستعد آکنه انتخاب کنید.
- بعد از تعریق شدید، پوست را تمیز کنید.
- از اسکرابهای زبر و لایهبرداری بیش از اندازه خودداری کنید.
- پوست را بعد از شستوشو مرطوب نگه دارید.
- در طول روز از ضدآفتاب مناسب استفاده کنید.
- اگر جوشها مکرر و شدید هستند، علت اصلی را با کمک متخصص پوست بررسی کنید.
روتین ساده برای کنترل جوش زیر پوستی
برای کنترل جوش زیر پوستی لازم نیست روتین پوستی را با محصولات متعدد و ترکیبات فعال مختلف شلوغ کنید. یک روتین ساده و منظم که متناسب با نوع پوست انتخاب شده باشد، معمولا انتخاب منطقیتری است. صبح، پوست را با یک شوینده ملایم و مناسب تمیز کنید و بعد از آن از یک آبرسان یا مرطوبکننده سبک استفاده کنید. در آخر نیز ضدآفتاب را روی پوست بزنید و در طول روز تمدید کنید. اگر پوست شما چرب و مستعد جوش است، انتخاب محصولاتی با بافت سبک اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ برای مثال فیس واش فومی پوست چرب میتواند در مرحله پاکسازی و کرم آبرسان پوست چرب در مرحله آبرسانی روتین قرار بگیرد.
در روتین شب، ابتدا آرایش و آلودگیهای سطح پوست را پاک کنید و سپس صورت را با شوینده بشویید. اگر برای درمان جوش زیر پوستی از ترکیباتی مانند سالیسیلیک اسید یا سایر مواد ضدآکنه استفاده میکنید، بهتر است آنها را بهتدریج وارد روتین کنید و همزمان چند محصول فعال را روی پوست قرار ندهید. در پایان نیز استفاده از یک مرطوبکننده مناسب میتواند به حفظ رطوبت و کاهش خشکی پوست کمک کند. مهمتر از تعداد محصولات، استمرار در استفاده از یک روتین سازگار با پوست است.
چه زمانی برای جوش زیر پوستی باید به پزشک مراجعه کرد؟
همه جوشها نیاز به مراجعه فوری به پزشک ندارند، اما بعضی نشانهها را نباید نادیده گرفت. اگر جوشها عمیق و دردناک هستند، تعداد زیادی از آنها ایجاد شده، جای زخم باقی میماند یا با مراقبتهای معمول بهبود پیدا نمیکنند، مراجعه به متخصص پوست منطقی است.
همچنین اگر چندین بار یک ضایعه مشابه در یک نقطه ایجاد میشود یا ظاهر آن با آکنههای معمول متفاوت است، تشخیص دقیق اهمیت دارد. درمان آکنه یک نسخه ثابت برای همه افراد نیست و انتخاب روش مناسب به نوع و شدت آکنه بستگی دارد.
چطور جوشهای زیر پوستی را کمتر کنیم؟
جوش زیر پوستی معمولا با یک محصول یا یک روش فوری از بین نمیرود. کنترل آن بیشتر به مجموعهای از اقدامات وابسته است؛ که شامل شناخت علت و انتخاب شوینده مناسب گرفته تا استفاده اصولی از ترکیبات ضدآکنه، حفظ رطوبت پوست و محافظت در برابر آفتاب می شود.
اگر پوست شما چرب یا مستعد آکنه است، بهتر است روتین را ساده و هدفمند نگه دارید. در سایت ژیدای میتوانید محصولاتی مانند فیس واش فومی پوست چرب، ژل کرم آبرسان پوست چرب و ضد آفتاب پوست چرب SPF50 را بررسی کنید و بر اساس نیاز پوست، روتین خود را کاملتر کنید.
در نهایت اگر جوشها عمیق، دردناک، مکرر یا اسکارزا هستند، بهتر است به جای تغییر مداوم محصولات، علت اصلی آکنه بررسی شود. استمرار در یک روتین مناسب، معمولا از امتحان کردن چندین محصول بهصورت همزمان نتیجه منطقیتری دارد.